16 Kasım 2017 Perşembe

DOSTOYEVSKİ – YERALTINDAN NOTLAR

sule uzundere blog kitap yorumları

Birkaç ay önce Ankara Devlet Tiyatrosu Adana’ya turneye gelmişti. Dostoyevski romanı Yeraltından Notlar’ı tiyatroya uyarlamışlardı. Oyunu büyük bir beğeniyle izledim. Ankara Devlet tiyatrosu zaten kendini ispatlamış, belki de Türkiye’nin en iyi devlet tiyatrosu. Metin de sağlam olunca soluksuz izlenecek bir oyun çıkmıştı ortaya. Oyunun büyük kısmında uzun monologlar vardı. “Eğer oyunun metni elimde olsa birçok cümlenin altını çizerim.” diye düşündüğümü hatırlıyorum. Oyunun metnini değil ama uyarlandığı romanı okudum.

Kitap iki bölümden oluşuyor. İlk bölümde 40 yaşındaki kahramanımızın kendi kendine konuşmasını okuyoruz. Bu bölüm biraz sıkıcı ve anlaşılması güç ama ikinci bölümde karakter 24 yaşındayken başından geçen olayları anlatmaya başladığında kitap hem hızlanıyor hem de diyaloglarla okunması daha kolay oluyor. İlk 44 sayfa hoşunuza gitmese de kitabı bırakmamanızı tavsiye ederim.

Ben kitabı İş Bankası Hasan Ali Yücel Klasikleri serisinden okudum. Kitabın çevirmeni Nilay Yalaza Taluy. Çeviriyi beğendiğimi söyleyemeyeceğim. Cümleler çok uzun ve anlaşılmazdı. Çok kötü bir yorum yapmak istemiyorum çünkü yazarın üslubundan da kaynaklanıyor olabilir bu durum. Siz Yeraltından Notlar ya da Dostoyevski’nin başka bir kitabını farklı bir yayınevinden okudunuz mu? İş Bankası Klasiklerini severim ama farklı bir yayınevini önerirseniz ona da bir şans vermek isterim. Yazarın Budala ve Karamazov Kardeşler kitaplarının İletişim Yayınları baskısı elimde var. Onları okuduktan sonra Dostoyevski’yi nereden okuyacağıma karar vereceğim.
sule uzundere blog kitap yorumları

Kitabın sonu tiyatroda değiştirilmişti. Oyundaki son daha çarpıcı ve akılda kalıcıydı. Sanırım böyle olması için sonunu değiştirmişler.

Kitapta Gogol’ün Neva Caddesi, Ölü Canlar, Bir Delinin Güncesi gibi birçok eserine ve karakterine atıf var. Dostoyevski’nin “Hepimiz Gogol’un paltosundan çıktık.” dediği ve yazara olan beğenisi düşünüldüğünde ondan etkilenmesini, eserlerinde ona yer vermesini normal karşılıyorum.

Dostoyevski’nin ruhsal betimlemelerini, insanlık hallerini okumak bana çok iyi geldi. Hepimiz yaşıyoruz, çevremizde birçok insanla iletişim kuruyoruz ama işte o insanları böyle her zerresine kadar anlatınca Dostoyevski oluyorsunuz. İnsan karakter tahlilinde Dostoyevski ve Stefan Zweig’i tek geçiyorum.

Klasik kelimesinin hakkını sonuna kadar veren bu eseri herkes okumalı. Siz Yeraltından Notlar’ı okudunuz mu? Beğendiniz mi? Okumayı düşünüyor musunuz? Yorumlarınızı bekliyorum. Yeni yazılarda görüşmek üzere.
sule uzundere blog kitap yorumları

ALTINI ÇİZDİKLERİM: 1. Cinayetlerde en usta incelikler gösterenlerin çoğu zaman en medeni adamlar olduğuna hiç dikkat ettiniz mi?
2. Kim olursa olsun, insan daima, her yerde akılla çıkarın buyurduğu gibi değil, canının istediği gibi hareket etmeyi sever; arzularımızın çıkarımıza tamamıyla ter düşmesi de mümkün, hatta bazen zorunludur.
3. İnsana yalnız keder, acı batar da saadetimizi fark edemeyiz.
4. Bazı kadınlar vardır, kocalarını ne kadar çok severlerse o kadar kavga çıkarırlar.
5. İnsan önce kendisi yaşamayı öğrenmeli, ondan sonra başkalarını kınamaya kalkışmalıdır.
6. Zoraki, yapmacıklı, kitap gibi konuştuğumu biliyordum ama ancak “Kitap gibi” konuşabiliyordum.
7. “Evime hür, başın dik olarak,
Evimin kadını olarak gir.” Nekrasov
8. Beni kıyamet kopmasıyla çaysız kalmam arasında seçim yapmak zorunda bıraksalar dünya yıkılsa umurumda olmayacağını ama çayımdan vazgeçmeyeceğimi haykırırdım.
9. Kolay elde edilmiş bir saadet mi yoksa insanı yücelten ıstırap mı daha iyidir? Evet, hangisi daha iyi?


24 yorum:

  1. Very nice post sob... Please visit back

    YanıtlaSil
  2. Dostoyevski'nin tespitleri her zaman ki gibi çok güzel..

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. EMİNE ÖZTÜRK,
      insan boşuna Dostoyevski olmuyor :-)

      Sil
  3. Merhaba..
    Ne tesadüf bende Dostoyevski'nin Beyaz Geceler'ini yeni bitirdim.Varlık Yayınlarından.Çevirmen Nilay Yalaza Taluy.Çeviri fena değil ama daha iyisi varsa tavsiye edeceğiniz,denemek isterim.Listemde İnsancıklar var şimdi.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. CAM GÜZELİ,
      Merhaba :-)
      Beyaz Geceler bende de var ama henüz okumadım. İş Bankası Yayınları'ndan aldım, çevirmen Barış Zeren. Tavsiye edebileceğim bir yayınevi yok çünkü yeteri kadar farklı kaynaktan okumadım. Sanırım en doğrusu isim yapmış başarılı yayınevlerini tercih etmek.

      Sil
  4. Ben de bu kitabın İthaki basımını almıştım ama henüz okuyamadım.. Klasiklerde çeviri çok önemli, daha dikkatli olmalılar..

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Kağıt Salıncak,
      katılıyorum canım ama sanırım kitabın ilk bölümünün zor okunması yazarın cümlelerinden kaynaklanıyor. Alttaki yorumda aynı kitabı İletişim Yayınları'ndan okumuş arkadaş, o da benim gibi zor okumuş.

      Sil
  5. Bu kitabı ben de yorumlamıştım daha önce blogumda.Tiyatrosuna da gideceğiz bakalım nasıl olacak?Teşekkürler :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Daha Mutlu Yaşam,
      ben önce oyunu izledim, sonra kitabını okudum. Bu yüzden farklı düşünebiliriz ama ben oyunu beğenmiştim. Oyuncu performansları ve metin çok güzeldi. Umarım sen de seversin :-)

      Sil
  6. Ben bu kitabı İletişim yayınlarından okumuştum. Sizin yorumunuzu görünce sorunun çeviriden kaynaklanmadığını düşünmeye başladım. Çünkü uzun ve anlaşılması zor cümleler İletişim yayınlarında da vardı. Ben de özellikle son kısmından keyif almıştım. Şu an ne yazık ki çok hatırlayamıyorum biraz sıkılarak okumuştum. Belki başka bir yayından tekrar okuyabilirim. Çünkü sıra dışı bir yazar Dostoyevski, seviyorum. :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. İrem E.
      ben de öyle tahmin ettiğim için yayınevini suçlamak istemedim. Yazarın üslubundan kaynaklanmış demek ki. Yazarın diğer kitaplarını daha kolay okurum diye umuyorum :-)

      Sil
  7. Tiyatroya gitme hevesim kabarıyor yazılarını okudukça. Açtım baktım hemen şehir tiyatroları programına. En uygun 2 aralıkta Fareler ve İnsanlar varmış. Bir sorun çıkmazsa gitmeye karar verdim :)) Gidebilirsem uzun zaman sonra ilk defa tiyatroya gitmeme vesile olmuş olacaksın :D
    Kitaba gelirsek de en çok merak ettiğim Dostoyevski ama ağır olduğunu duymuştum ben de. O yüzden elim gitmiyor pek. Alırsam İş Bankasından alırım diye düşünüyordum ama tereddüt ettim şu an. Takipteyim, eğer İletişimi daha çok beğenirsen ben de tercihimi İletişimden yana kullanacağım.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Esseve Rin,
      Sakarya'da Fareler ve İnsanlar mı oynanacak? Orada yaşayan arkadaşım izlemeyi çok istiyordu. Ona haber vereyim. Adana Devlet Tiyatrosu mu yoksa başka bir tiyatro mu oynayacak?

      Sil
    2. Kocaelide oynanacak. Detaylı bilgiyi bırakayım buraya ben çünkü benim pek bilgim yok :)) http://www.kocaeli.bel.tr/icerik/20172018--sezonu--aylik-programlar/1169/31188

      Sil
    3. Esseve Rin,
      baktım canım. ekip başka ama oyun aynı, hatta süresi bile aynı. Umarım seversin. Ben Adana Devlet Tiyatrosu'nun performansıyla izlemiş ve çok beğenmiştim. Oyunu izledikten sonra yazdığım yazıyı okuyup karşılaştırma yapabilirsin. Şimdiden iyi seyirler :-)

      Sil
  8. Kitapta uzun cümleler olduğuna katılıyorum. Bir de o uzun cümleleri sesli bir ortamda okumaya çalışmak boşa bir çaba oluyor. Bu yüzden kitabı başka bir zaman okumak üzere kitaplığıma kaldırmıştım. Özellikle klasiklerde çevirinin önemi daha da artıyor. Yazarın Beyaz Geceler isimli kitabını Can Yayınları'ndan okumuştum. O daha rahat okunabilen bir kitaptı. Bu arada Beyaz Geceler hakkındaki yorumunu da merak ediyorum Şule abla :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. İlkay Özgür,
      sesli bir ortamda okumaya çalışsam hiçbir kelimesini anlamazdım sanırım. Beyaz Geceler'i aldım ama henüz okumadım. Beklentim yüksek, beğeneceğimi düşünüyorum :-)

      Sil
  9. Dostojewski - coś pięknego!

    YanıtlaSil
  10. Rus yazarların içinde en sevdiklerimdendir , gerçi sevmediğim yok sanki ama çaktırma :D bu kitabını okudum mu ki ? hım hımmm:D

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. KİTAP EYLEMİ,
      çok kitap okuyunca hangisini okudun hangisini okumadın karışıyor. Bu yüzden 1000Kitap uygulamasını kullanıyorum. Tereddüte düşersem oraya bakıyorum. Tavsiye ederim :-)

      Sil
  11. Yanıtlar
    1. Öğretmen Hocam,
      umarım seversin :-)

      Sil

Yorumlarınız için çok teşekkür ederim :-)